vietnamese flag english flag
banner UV
Bản tin kỹ thuật >>
(2392 lượt xem)  
ĐẶC ĐIỂM MÔ BỆNH HỌC VÀ HUYẾT HỌC Ở CÁ TRA NHIỄM VI KHUẨN EDWARDSIELLA ICTALURI - THS. ĐẶNG THỤY MAI THY, KTS, ĐH CẦN THƠ

 

Bệnh do vi khuẩn Edwardsiella ictaluri gây ra đã gây thiệt hại rất nghiêm trọng đến nền công nghiệp nuôi cá da trơn ở các nước trên thế giới. Ở Việt Nam, lần đầu tiên phát hiện vi khuẩn hình que gây bệnh trên cá tra (Pangasianodon hypophthalmus) vào cuối năm 1998 và gọi là bệnh BNP (Bacillary Necrosis of Pagasius). Đến năm 2002, đã định danh vi khuẩn gây bệnh là Edwardsiella ictaluri và gọi là bệnh mủ gan trên cá tra (Từ Thanh Dung et al., 2004). Tỉ lệ chết do bệnh này có thể lên đến 60-80%.

 

Quan sát mẫu phết kính tế bào máu cá tra cảm nhiễm E. ictaluri bằng phương pháp nhuộm Giemsa thấy xuất hiện nhiều cụm vi khuẩn và tế bào máu bị biến đổi hình dạng. Vi khuẩn tấn công làm màng tế bào hồng cầu bị phá vỡ, bên trong tế bào chất có nhiều khoảng không bào hay không còn tế bào chất. Bên cạnh đó, các loại tế bào bạch cầu cũng thay đổi hình dạng, trên cá bệnh cũng tìm thấy bốn loại tế bào bạch cầu. Quan sát hình dạng cho thấy màng bạch cầu đơn nhân, bạch cầu trung tính và tiểu cầu biến đổi, một số tế bào không còn thấy màng tế bào, xuất hiện nhiều khoảng trống ở tế bào chất của bạch cầu đơn nhân và nhân tiểu cầu cũng xuất hiện không bào, không quan sát thấy sự biến đổi này ở tế bào lympho (Hình 1).

 

Hình 1: Máu cá tra cảm nhiễm E. ictaluri (Giemsa, 1000x). A: Các loại tế bào bạch cầu trong máu cá bệnh; B: Vi khuẩn hình que trong tế bào chất của hồng cầu (mũi tên); C: Màng tế bào hồng cầu bị vỡ xuất hiện nhiều không bào trong tế bào chất (a); màng tiểu cầu bị vỡ và nhân có không bào (b); D: Màng bạch cầu đơn nhân bị vi khuẩn phá vỡ trong tế bào chất xuất hiện nhiều khoảng trống.  

 

Tổng hồng cầu ở cá khỏe dao động từ 2,20-2,22 triệu tế bào/mm3 trong khi đó tổng hồng cầu cá bệnh 1,52-1,63 triệu tế bào/mm3 (giảm 0,69-0,74 lần). Số lượng bạch cầu ở cá nhiễm vi khuẩn giảm nhiều 92,15-98,26 ngàn tế bào/mm3. Định loại tế bào bạch cầu trong máu cá tra khỏe cho thấy tế bào lympho có số lượng nhiều nhất 112,75 ngàn tế bào/mm3 (chiếm 67,7%), kế đến là tiểu cầu 31,57 ngàn tế bào/mm3 (chiếm 19%), bạch cầu trung tính (BCTT) có số lượng 15,82 ngàn tế bào/mm3 (chiếm 9,5%) và ít nhất là bạch cầu đa nhân (BCĐN) có số lượng là 6,32 ngàn tế bào/mm3 (3,8%) ở cá. Trong khi đó, số tế bào lympho ở cá bệnh giảm 0,42-0,47 lần. Số lượng tiểu cầu cũng giảm ½ lần. Ngược lại, số lượng BCĐN và BCTT lại tăng ở cá bệnh. BCĐN và BCTT là thành phần chủ yếu và đóng vai trò quan trọng trong hệ miễn dịch không đặc hiệu của cá vì vậy khi cá bị nhiễm vi khuẩn thì hoạt động của hệ bạch huyết gia tăng nhằm tiêu diệt vi khuẩn. Toida et al. (2003) cho rằng do sự tập trung nhanh chóng tế bào lympho ở những vùng bị viêm làm cho quá trình cung cấp bổ sung tế bào này ở vùng ngoại vi của máu bị giảm.

Quan sát kính phết mẫu tươi nhuộm Giemsa ở gan, thận và tỳ tạng cá cảm nhiễm E. ictaluri thấy xuất hiện vi khuẩn hình que riêng lẻ hay từng cụm. Ngoài ra, trên mẫu thận và tỳ tạng còn xuất hiện các đại thực bào thực bào vi khuẩn (Hình 2). Cấu trúc mô thận cá tra nhiễm E. ictaluri chủ yếu là xuất huyết, xung huyết và biến đổi cấu trúc tế bào. Nhiều vùng tế bào bị hoại tử hạt (ngày thứ hai và ba sau khi nhiễm vi khuẩn). Cấu trúc tiểu cầu thận biến đổi, tế bào biểu mô cấu tạo nên ống thận bị vỡ tạo xoang rỗng, hoại tử xen lẫn với tế bào mô kẽ quanh ống thận và tế bào của tuyến nội tiết. Hoại tử hóa lỏng xảy ra do vi khuẩn tiết độc tố dẫn đến sự phân hủy các enzyme trong tế bào (Roberts, 1978; Ferguson, 1989). Giai đoạn này, ống thận và tiểu cầu thận gần như biến mất, quản cầu thận sung huyết phình to và vỡ ra gây nên hiện tượng xuất huyết khắp thận, quản cầu thận hoại tử. Ở cá thu vào những ngày gần kết thúc thí nghiệm, mô thận bị xung huyết và dịch viêm. Xung huyết là phản ứng của cơ thể với tác nhân gây bệnh, xảy ra do kích thích đặc biệt làm mao mạch nở ra nên một lượng máu lớn hơn bình thường được đưa đến gần ổ viêm. Tương tự như thay đổi cấu trúc mô thận, sự biến đổi ở tỳ tạng gồm xung huyết, xuất huyết và hoại tử hạt đến gần hóa lỏng. Đặc biệt nhiều trung tâm đại thực bào sắc tố màu vàng nâu xuất hiện trên mô tỳ tạng. Vi khuẩn gây bệnh tấn công làm cho cấu trúc tỳ tạng bị biến đổi. So với thận và tỳ tạng, cấu trúc mô gan biến đổi chậm hơn nhưng vẫn có các biến đổi như liên kết cấu trúc tế bào phá hủy, đảo tụy và tĩnh mạch gan xung huyết. Nhiều vùng tế bào có hiện tượng xuất huyết, bị biến đổi cấu trúc và hoại tử hạt. Hiện tượng hoại tử xuất hiện từ hoại tử hạt đến hóa lỏng. Ở vùng xung huyết tế bào máu bị phân hủy tạo thành dịch, tế bào hồng cầu bị hủy hoại, nhân tan, tế bào chất trở nên đồng nhất bắt màu eosin. Mô gan xuất hiện nhiều vùng dịch viêm và nhiều đốm hắc tố do phản ứng miễn nhiễm tạo thành (Hình 3).

 

 

 

 

Hình 2: Vi khuẩn trong các cơ quan của cá tra (Giemsa, 1000x). A: Nhiều cụm vi khuẩn ở gan cá tra; B: Đại thực bào thực bào vi khuẩn ở thận; C: Đại thực bào thực bào vi khuẩn ở tỳ tạng; D: Vi khuẩn phá hủy màng tế bào hồng cầu ở tỳ tạng.

 

 

 

 

Hình 3:Thận cá tra nhiễm E. ictaluri (H&E). A: Thận cá khoẻ. (a: tiểu cầu thận, b: ống thận) (200x); B: Vùng tế bào bị biến đổi cấu trúc (200x); C: Xung huyết và xuất huyết ở nhiều vùng trên thận (200x); D: Hoại tử hoá lỏng trên thận (a), b: trung tâm đại thực bào sắc tố (400x)

 

 

Bài viết đã được UV-Việt Nam mua tác quyền từ tác giả.

Bất cứ hình thức sao chép nào đều phải có trích dẫn nguồn từ UV-Việt Nam.

Quay lại

Các bài viết khác
ỨNG DỤNG CÁC DÒNG Bacillus sp. CÓ ÍCH TRONG NUÔI TRỒNG THỦY SẢN - Ths. Phạm Thị Tuyết Ngân, Khoa thủy sản, Trường Đại học Cần thơ

Giống Bacillus phân bố rất rộng trong tự nhiên, nhất là trong đất, chúng tham gia tích cực vào sự phân hủy vật chất hữu cơ nhờ vào khả năng sinh nhiều loại enzyme ngoại bào. Khả năng sinh các enzyme ...

Glutaraldehyde – Chất sát trùng phổ rộng - Ths. Huỳnh Trường Giang, Khoa Thuỷ sản - Đại học Cần Thơ

Gluataraldehyde có khả năng giết chết tế bào rất nhanh, có khả năng diệt khuẩn phổ rộng. Dung dịch glutaraldehyde 0,1–2% có thể được sử dụng trong khử trùng hoặc dùng trong việc bảo quản. ...

ỨNG DỤNG VI KHUẨN NITRATE HÓA TRONG NUÔI TRỒNG THỦY SẢN - Ts. Nguyễn Thị Ngọc Tĩnh, Viện Nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản 2

Hiện nay vi khuẩn nitrate hóa được sử dụng rộng rãi trong xử lý nước (nước thải công nghiệp, nước thải sinh hoạt và nước thải từ nuôi trồng thủy sản). Trong nuôi trồng thủy sản, nhóm vi khuẩn nitrate ...

Dinh dưỡng và sức khỏe động vật thủy sản - PGS. TS. Trần Thị Thanh Hiền, Khoa Thủy sản – Đại học Cần Thơ

Dinh dưỡng không chỉ đóng vai trò quan trọng cho sự sinh trưởng và phát triển mà còn ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của động vật thủy sản. Do đó, khi chế biến thức ăn cho tôm cá cần cung cấp đẩy đủ ...

Vai trò của vitamin C đối với tôm cá nuôi - PGS. TS. Trần Thị Thanh Hiền, Khoa Thủy sản – Đại học Cần Thơ

Trong nghiên cứu về thức ăn cho nuôi trồng thủy sản, Vitamin C đã được nghiên cứu và đánh giá là cần thiết cho tôm cá. Cá và giáp xác không có khả năng tự tổng hợp vitamin C do thiếu enzyme ...

Bệnh “nấm nhớt” trên cá rô đồng (Anabas testudineus) - Ts. Phạm Minh Đức Khoa Thủy Sản - Đại Học Cần Thơ

Cá rô đồng là loài cá bản địa có thịt thơm ngon, giá cao, thị trường tiêu thụ lớn, là một trong những đối tượng nước ngọt đã và đang được nuôi phổ biến ở ĐBSCL. Tuy nhiên, một trong những trở ngại ...

Nhu cầu protein (Đạm) cho cá tra - PGS. TS. Trần Thị Thanh Hiền, Khoa Thủy Sản, ĐH Cần Thơ

Protein là thành phần chất hữu cơ chính của cơ thể cá, chiếm khoảng 12–18% khối lượng của cơ thể, ở cá tra hàm lượng khoảng từ 12-14%. Nhiệm vụ chính của protein là xây dựng nên cấu trúc của cơ thể. ...

Sán lá đơn chủ Dactylogyrus và Gyrodactylus gây bệnh trên cá nước ngọt - Ths. Nguyễn Thị Thu Hằng, Khoa Thủy sản - Đại học Cần Thơ

Giống sán lá đơn chủ 16 móc Dactylogyrus và sán lá 18 móc Gyrodactylus thường ký sinh phổ biến trên cá ương nuôi và cá sống trong môi trường tự nhiên ở khu vực Đồng Bằng Sông Cửu Long. Khi sán ký ...

VAI TRÒ CỦA CÁC CHẤT TĂNG CƯỜNG CHỨC NĂNG GAN TRONG NUÔI TRỒNG THỦY SẢN - TS. Nguyễn Như Trí, Khoa Thủy Sản, Đại học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh

Hiện nay, hầu hết các loài thủy sản được nuôi theo mô hình thâm canh với mật độ và năng suất cao. Trong điều kiện như vậy, hoạt động của các tế bào gan sẽ bị ảnh hưởng và chức năng của gan sẽ bị suy ...

Ý kiến của bạn
Nha may 1 tom 1 van phong 1 van phong 2 Ca  1 Ca 2 tom 2