vietnamese flag english flag
banner UV
Bản tin kỹ thuật >>
MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP TRONG NUÔI CÁ CHẼM (Lates calcarifer), BIỆN PHÁP PHÒNG VÀ TRỊ - ThS. Trần Quang Khánh Vân, Khoa Thủy sản - Đại học Nông Lâm Huế

Những năm gần đây nghề nuôi cá biển nói chung, nghề nuôi cá chẽm nói riêng đã có những bước phát triển mạnh. Cá chẽm được quan tâm nghiên cứu để nuôi thương phẩm nhằm thực hiện phương hướng đa dạng hóa đối tượng nuôi, hình thức nuôi, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế. Sự quan tâm đó trở nên cấp thiết hơn khi trong những năm gần đây một số đối tượng truyền thống của nước ta như tôm sú, tôm hùm và nhiều đối tượng kinh tế khác thường xuyên bị dịch bệnh đe dọa gây thiệt hại lớn cho người nuôi. Việc đưa các loài cá biển có giá trị kinh tế như cá chẽm vào thành phần loài nuôi và đa dạng hình thức nuôi sẽ là giải pháp thay thế hiệu quả, góp phần hạn chế nhưng rủi ro về kinh tế, ổn định, hiệu quả trong sử dụng diện tích mặt nước và góp phần cải tạo, cân bằng sinh thái môi trường ao nuôi.

Tuy nhiên, do việc mở rộng diện tích nuôi một cách bừa bãi, chưa có sự quy hoạch, phân vùng hợp lý, tư tưởng chủ quan, nóng vội, làm theo cảm tính, tự phát, xem nhẹ các vấn đề kỹ thuật, thời vụ… dẫn đến hậu quả  môi trường nước nuôi bị ô nhiễm nghiêm trọng, đồng thời do chịu tác động lớn của biến đổi khí hậu nên tình hình dịch bệnh trên cá chẽm xảy ra ngày càng nghiêm trọng.

Cá mắc bệnh từ các nguyên nhân chủ yếu sau, thứ nhất nguồn giống thả nuôi chưa được kiểm tra chất lượng, giống mang sẵn mầm bệnh nhưng chưa được xử lý diệt trùng. Khi cá thả xuống nuôi một thời gian gặp thời tiết thay đổi thuận lợi mầm bệnh sẽ phát triển, kết hợp sức khỏe cá còn non nên bệnh càng dễ dàng phát sinh. Tiếp đến là do nguồn nước, vì chủ yếu là nuôi dựa vào tự nhiên không có biện pháp xử lý, nguồn nước kém chất lượng do bị ô nhiễm hóa chất độc, vi khuẩn, vi rút, hàm lượng chất hữu cơ cao, hàm lượng chất khí độc tích tụ… Sự xâm nhập của nước ngọt vào các mùa mưa, nước sứa độc là một trong những  nguyên nhân gây chết cá chẽm nuôi… Ngoài ra, mật độ cao cũng là nguyên nhân phổ biến gây chết cá. Cá được nuôi với mật độ cao dễ bị xây xát do va chạm, vì vậy sẽ tạo điều kiện cho tác nhân cơ hội xâm nhập, mặt khác khi  lượng chất thải ra môi trường cao, lượng oxy hòa tan thấp… sẽ gây ngộ độc cho cá. Thời tiết biến động thất thường cũng là nguyên nhân gây chết cá, đặc biệt là yếu tố nhiệt độ nước thay đổi đột ngột vào tháng 12 đến tháng 2 (có thể xuống thấp đến 18 - 22ºC)  hoặc nhiệt độ tăng cao vào tháng 3 đến tháng 5 (lên đến 35 - 39°C)  đều làm cá bị sốc,  bỏ ăn,  yếu, tạo điều kiện cho sinh vật gây bệnh  phát triển, làm  cá dễ dàng mắc bệnh.

Bảng 1: Một số bệnh thường gặp trong nuôi cá chẽm, nguyên nhân và dấu hiệu bệnh lý: 

STT

Bệnh

Tác nhân

gây bệnh

Dấu hiệu bệnh lý

1

Bệnh mòn vây và cụt đuôi.

Vi khuẩn

 

Cá có màu sắc nhợt nhạt, hoạt động kém, các vây bị ăn mòn đặc biệt là vây đuôi.

2

Bệnh lymphocystic

(bệnh u sần)

Virus

Cá bệnh xuất hiện các u lồi màu trắng, nâu hay hồng tại  một vị trí bất kỳ trên bề mặt cơ thể cá.

3

Bệnh lở loét, xuất huyết

Vi khuẩn

Cá kém ăn hoặc  bỏ ăn, bơi lội chậm chạp, bơi trên tầng nước mặt, xuất huyết trên thân và các gốc vây, mắt lồi.

4

Bệnh hoại tử thần kinh

Virus

Cá bơi lòng vòng, không có định hướng.

5

Bệnh đỉa cá

Đỉa cá

Đĩa cá ký sinh ở da, vây, mang và xoang miệng của cá để hút máu, gây tổn thương tại nơi chúng ký sinh.

6

Bệnh trùng bánh xe

Trùng bánh xe

Ký sinh trùng này thường bám ở da,vây, hốc mũi và mang. Khi cá mới mắc bệnh, mình cá có lớp nhớt màu hơi trắng đục. Bệnh nặng cá có màu sắc nhợt nhạt,  tiết nhầy trắng đục trên thân, mang, vây xơ mòn.

Cá bệnh thường nổi đầu và thích tập trung nơi nước chảy.

Thích cọ mình vào thành bể hoặc cây cỏ và cảm giác như ngứa ngáy.

7

Bệnh môi trường

Môi trường

Cá nổi đầu, bơi lờ đờ, kém ăn

 
Hình 1: Cá chẽm bị lở loét

              Hình 1: Cá chẽm bị lở loét

Một số biện pháp phòng và trị bệnh trên cá chẽm nuôi ao và nuôi lồng

Phòng bệnh:

  • Chọn vị trí ao nuôi và vị trí đặt lồng thích hợp
  • Cải tạo ao triệt để
  • Chọn giống tốt, giống phải được qua kiểm dịch
  • Thức ăn đảm bảo chất lượng tốt, cho ăn đầy đủ
  • Quản lý tốt các yếu tố môi trường ao nuôi
  • Thường xuyên tắm cá bằng nước ngọt

 Trị bệnh xuất huyết, lở loét do tác nhân vi khuẩn.  

  • Định kỳ 5-7 ngày tắm nước ngọt cho cá với 1 trong 4 loại thuốc, hóa chất sau: Formol 50-100ppm, KmnO4 2-5ppm, CuSO4 2-4ppm và Oxytetracylin 5-10ppm.

Hình 2. Cá chẽm bị đĩa bám ở vòm miệng (trái),  cá chẽm bị  mòn vây, cụt đuôi (phải)

Bài viết đã được UV-Việt Nam mua tác quyền từ tác giả.
Bất cứ hình thức sao chép nào đều phải có trích dẫn nguồn từ UV-Việt Nam.

 

Quay lại


(Ngày: 12/04/2016; 2446 lượt xem)  

Các bài viết khác
BỆNH “GẠO” TRÊN CÁ TRA (Pangasianodon hypophthalmus) NUÔI THÂM CANH Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG - Ths. Nguyễn Thị Thu Hằng, Khoa Thủy sản – Đại học Cần Thơ

Gần đây, trên cá tra xuất hiện một loại bệnh mới do ký sinh trùng gây ra. Do hình thái bào nang của ký sinh trùng có hình tròn hoặc bầu dục, màu trắng sữa giống hạt gạo nên người nuôi cá gọi là bệnh ...

ỨNG DỤNG CÁC DÒNG Bacillus sp. CÓ ÍCH TRONG NUÔI TRỒNG THỦY SẢN - Ths. Phạm Thị Tuyết Ngân, Khoa thủy sản, Trường Đại học Cần thơ

Giống Bacillus phân bố rất rộng trong tự nhiên, nhất là trong đất, chúng tham gia tích cực vào sự phân hủy vật chất hữu cơ nhờ vào khả năng sinh nhiều loại enzyme ngoại bào. Khả năng sinh các enzyme ...

Glutaraldehyde – Chất sát trùng phổ rộng - Ths. Huỳnh Trường Giang, Khoa Thuỷ sản - Đại học Cần Thơ

Gluataraldehyde có khả năng giết chết tế bào rất nhanh, có khả năng diệt khuẩn phổ rộng. Dung dịch glutaraldehyde 0,1–2% có thể được sử dụng trong khử trùng hoặc dùng trong việc bảo quản. ...

ỨNG DỤNG VI KHUẨN NITRATE HÓA TRONG NUÔI TRỒNG THỦY SẢN - Ts. Nguyễn Thị Ngọc Tĩnh, Viện Nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản 2

Hiện nay vi khuẩn nitrate hóa được sử dụng rộng rãi trong xử lý nước (nước thải công nghiệp, nước thải sinh hoạt và nước thải từ nuôi trồng thủy sản). Trong nuôi trồng thủy sản, nhóm vi khuẩn nitrate ...

Dinh dưỡng và sức khỏe động vật thủy sản - PGS. TS. Trần Thị Thanh Hiền, Khoa Thủy sản – Đại học Cần Thơ

Dinh dưỡng không chỉ đóng vai trò quan trọng cho sự sinh trưởng và phát triển mà còn ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của động vật thủy sản. Do đó, khi chế biến thức ăn cho tôm cá cần cung cấp đẩy đủ ...

Vai trò của vitamin C đối với tôm cá nuôi - PGS. TS. Trần Thị Thanh Hiền, Khoa Thủy sản – Đại học Cần Thơ

Trong nghiên cứu về thức ăn cho nuôi trồng thủy sản, Vitamin C đã được nghiên cứu và đánh giá là cần thiết cho tôm cá. Cá và giáp xác không có khả năng tự tổng hợp vitamin C do thiếu enzyme ...

Ý kiến của bạn
Nha may 1 Nhà máy 2 Myanmar myanmar Nhà máy 3 Myanmar